Σε γενικές γραμμές πάντως, η αγορά της Φέτας ΠΟΠ βρίσκεται σε φάση έντονης πίεσης, όχι επειδή έχει χαθεί η ζήτηση, αλλά επειδή έχει κλονιστεί η βάση παραγωγής της πρώτης ύλης, που είναι το πρόβειο γάλα. Η ευλογιά των μικρών μηρυκαστικών που πλήττει κυρίως τα πρόβατα και εμφανίστηκε στην Ελλάδα από τον Αύγουστο του 2024, έχει πλέον αφήσει βαρύ αποτύπωμα στον συγκεκριμένο κλάδο.
Μέχρι τις 19 Απριλίου 2026 καταγράφονταν 2.152 κρούσματα, 2.660 πληγείσες εκτροφές και 486.666 θανατώσεις αιγοπροβάτων, αριθμός που αποτυπώνει όχι απλώς μια υγειονομική κρίση, αλλά μια παραγωγική απομείωση με διάρκεια. Αντίστοιχα, τον τελευταίο καιρό στη Λέσβο, λόγω αφθώδους, καταγράφονται 76 κρούσματα σε 116 εκτροφές με 30.581 θανατώσεις ζώων.
Ξεφυλλίστε σε υψηλή ανάλυση την εβδομαδιαία Agrenda
Η πρώτη συνέπεια είναι η στενότητα στο γάλα. Η Φέτα ΠΟΠ χρειάζεται ελληνικό πρόβειο γάλα, με δυνατότητα συμμετοχής γίδινου έως 30%, και για κάθε κιλό τυριού απαιτούνται περίπου 4 κιλά γάλακτος. Άρα, κάθε απώλεια ζώων μεταφέρεται πολλαπλασιαστικά στην τυροκόμηση. Ήδη από το φθινόπωρο του 2025 η αγορά κατέγραφε μείωση στις ποσότητες πρόβειου γάλακτος που κατευθύνονται στη Φέτα ΠΟΠ, ενώ οι περισσότερες θανατώσεις έγιναν μετά τον Αύγουστο του 2025, δηλαδή πάνω στην περίοδο που διαμορφώνει τη γαλακτοκομική χρονιά.
Οι παρεμβάσεις της Διεπαγγελματικής Φέτας
Από την πλευρά της, η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Φέτας (ΕΔΟΦ) προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης των κτηνοτρόφων και στη διατήρηση της σταθερότητας της αγοράς Φέτας στο εξωτερικό. Οι τοποθετήσεις της εστιάζουν κυρίως σε τρεις άξονες: Προστασία της πρώτης ύλης, διασφάλιση της αυθεντικότητας της Φέτας ΠΟΠ και αποφυγή πανικού στις διεθνείς αγορές. Ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ, Μιχάλης Σαράντης, έχει τονίσει δημόσια ότι η μείωση του πρόβειου γάλακτος είναι πλέον εμφανής και ότι οι απώλειες μπορεί να οδηγήσουν ακόμα και σε σημαντική μείωση της παραγωγής Φέτας. Μάλιστα, σε κοινοβουλευτική συζήτηση έγινε αναφορά ακόμα και σε πιθανή απώλεια έως 20.000 τόνων παραγωγής εφόσον συνεχιστεί η πίεση στη γαλακτοπαραγωγή.
Παράλληλα, η ΕΔΟΦ επιχειρεί να οργανώσει καλύτερα την ιχνηλασιμότητα και την καταγραφή του ζωικού κεφαλαίου, ξεκινώντας κύκλο ενημερωτικών συναντήσεων με κτηνοτρόφους σε όλη τη χώρα. Η φιλοσοφία αυτής της προσπάθειας είναι ότι σε μια περίοδο περιορισμένης παραγωγής η Φέτα ΠΟΠ δεν μπορεί να προστατευτεί μόνο εμπορικά αλλά και οργανωτικά, με πιο αυστηρή παρακολούθηση του γάλακτος που εισέρχεται στην αλυσίδα παραγωγής.
Ιδιαίτερο βάρος δίνει η Διεπαγγελματική και στο ζήτημα των εξαγωγών. Υπήρξε έντονη ανησυχία το προηγούμενο διάστημα ότι ενδεχόμενοι εμβολιασμοί ή περιοριστικά μέτρα για την ευλογιά θα μπορούσαν να προκαλέσουν εμπόδια στο εμπόριο γαλακτοκομικών και Φέτας ΠΟΠ. Μετά τις διευκρινίσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ΕΔΟΦ επιχειρεί να καθησυχάσει την αγορά, υποστηρίζοντας ότι οι όποιοι περιορισμοί είναι προσωρινοί και δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση το καθεστώς της Φέτας ως προϊόντος ΠΟΠ.
Στην πραγματικότητα, ολόκληρος ο κλάδος αντιλαμβάνεται ότι το πρόβλημα ξεπερνά τη φετινή χρονιά. Η ανασύσταση κοπαδιών απαιτεί χρόνο, κεφάλαιο και νέους ανθρώπους που θα παραμείνουν στην κτηνοτροφία. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο άγχος τόσο των κτηνοτρόφων όσο και της Διεπαγγελματικής: Ότι η κρίση των επιζωοτιών μπορεί να επιταχύνει μια ήδη μακροχρόνια συρρίκνωση της ελληνικής προβατοτροφίας, απειλώντας τελικά τη διαθεσιμότητα της βασικής πρώτης ύλης πάνω στην οποία στηρίζεται η Φέτα ΠΟΠ.
Ανοδικά η τιμή στο πρόβειο γάλα
Η δεύτερη συνέπεια είναι η τιμή. Το πρόβειο γάλα είχε ήδη κινηθεί έντονα ανοδικά, με αναφορές για τιμές κοντά στο 1,60 ευρώ το κιλό τον Φεβρουάριο του 2026, έναντι περίπου 1,45 ευρώ/κιλό έναν χρόνο νωρίτερα.
Αυτό σημαίνει ότι η βιομηχανία φέτας μπαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία το βασικό κόστος πρώτης ύλης ανεβαίνει, ενώ ταυτόχρονα δυσκολεύεται η συλλογή γάλακτος λόγω περιορισμών μετακίνησης, καραντίνας, απολυμάνσεων και ελέγχων. Δεν πρόκειται μόνο για ακριβότερο γάλα, αλλά για πιο δύσκολη και πιο ακριβή εφοδιαστική αλυσίδα.
Παράλληλα, η Φέτα ΠΟΠ παραμένει προϊόν με ισχυρή εξαγωγική δυναμική. Το 2024 οι εξαγωγές έφτασαν περίπου τους 97.000 τόνους και τα 785 εκατ. ευρώ, ενώ για το 2025 η αγορά εκτιμούσε ότι θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τους 100.000 τόνους και τα 850 εκατ. ευρώ. Αυτό όμως δημιουργεί και το βασικό δίλημμα της περιόδου: Η διεθνής ζήτηση παραμένει ισχυρή, αλλά η διαθέσιμη πρώτη ύλη πιέζεται. Αν η παραγωγή γάλακτος υποχωρήσει ουσιαστικά, η αγορά θα πρέπει είτε να περιορίσει ποσότητες, είτε να μετακυλίσει κόστος, είτε να συμπιέσει περιθώρια.
Στην εσωτερική αγορά, οι ανατιμήσεις δεν είναι αυτόματες, γιατί τα σούπερ μάρκετ, οι συμφωνίες προμήθειας και τα αποθέματα λειτουργούν με καθυστέρηση. Όμως η πίεση είναι υπαρκτή. Στις εξαγωγές, όπου κατευθύνεται μεγάλο μέρος της παραγωγής, ο κίνδυνος είναι διπλός: αφενός να αυξηθεί η τιμή της αυθεντικής ελληνικής Φέτας ΠΟΠ, αφετέρου να κερδίσουν χώρο φθηνότερα «λευκά τυριά» ή feta-style προϊόντα σε αγορές εκτός ΕΕ. Ήδη διεθνή δημοσιεύματα επισημαίνουν ότι τα αποθέματα μπορούν να καθυστερήσουν την κρίση, όχι όμως να την ακυρώσουν.
Συμπερασματικά, η Φέτα ΠΟΠ δεν βρίσκεται σε κρίση ζήτησης, αλλά σε κρίση επάρκειας και κόστους. Το 2026 είναι καθοριστικό, γιατί θα δείξει αν οι απώλειες ζωικού κεφαλαίου μπορούν να καλυφθούν παραγωγικά ή αν η αγορά θα περάσει σε νέο καθεστώς με λιγότερο γάλα, ακριβότερη πρώτη ύλη, δυσκολότερες εξαγωγικές ισορροπίες και μεγαλύτερη πίεση για έλεγχο της αυθεντικότητας του προϊόντος.
