Τυροκόμος

Περιζήτητο το αιγοπρόβειο από τις γαλακτοβιομηχανίες, δυσεύρετη η πρώτη ύλη στις Σέρρες

Το bras de fer, µεταξύ τυροκόµων, για τη διεκδίκηση του γάλακτος έχει ανεβάσει τις προσφερόµενες τιµές, ανοίγοντας περιθώρια καλύτερων συµφωνιών για τις εκµεταλλεύσεις που παραµένουν αλώβητες, ενώ την ίδια στιγµή τα µαντριά που µένουν άδεια έχουν σηµειώσει αύξηση.

Την αντιφατική αυτή εικόνα συνύπαρξης των ευκαιριών που εµφανίζει η αγορά σε σχέση µε το περιορισµένο αιγοπρόβειο γάλα και της αγωνίας των παραγωγών για την ανασύσταση των κοπαδιών, που παρουσιάζει η αιγοπροβατοτροφία στις Σέρρες -και προφανώς η εικόνα είναι ανάλογη και στην υπόλοιπη χώρα- σήµερα, µας περιγράφει ο Στέλιος Μπούτσιος, αντιπρόεδρος του Συλλόγου Αιγοπροβατοτρόφων Σερρών.

«∆εν υπάρχει γαλακτοβιοµηχανία που να µην πέρασε από το τελευταίο µαντρί», λέει χαρακτηριστικά ο συνοµιλητής µας, περιγράφοντας έναν οξύ ανταγωνισµό που αφορά πλέον και τις µικρές ποσότητες γάλακτος, που άλλοτε αντιµετωπιζόταν αφ’ υψηλού από τους τυροκόµους. Όπως εξηγεί, επιχειρήσεις µεταποίησης από όλη τη χώρα, περιλαµβανοµένων όλων των µεγάλων «παιχτών» της αγοράς, έχουν επιδοθεί σε αγώνα δρόµου για να προσελκύσουν παραγωγούς οι οποίοι συνεργάζονται µε ανταγωνιστές τους. Για τις ενεργές προβατοτροφικές µονάδες, αυτή η κινητικότητα, όπως επισηµαίνει, σηµαίνει περισσότερες επιλογές για τη διάθεσης της παραγωγής τους και καλύτερες τιµές για το προϊόν.

Ήδη, σύµφωνα µε όσα µας αναφέρει, υπάρχει µια δυναµική στην αγορά µε τις τιµές στο πρόβειο γάλα να κινούνται ανοδικά προς τα 1,80 ευρώ το κιλό, αναφέροντας ως παράδειγµα την περίπτωση της δικής του εκτροφής, η οποία έκοψε το Αυγούστου µε 1,74 ευρώ το κιλό, ενώ για το Σεπτέµβριο είχε ενηµερωθεί ότι θα ακολουθούσε άνοδος. Προβλέπει δε, ότι εφόσον διατηρηθεί η ζωηρή ζήτηση οι τιµές µπορεί να κινηθούν ακόµη υψηλότερα και ιδίως για τα µεγάλα κοπάδια να προσεγγίσουν ακόµη και τα 2 ευρώ το κιλό, αλλά ξεκαθαρίζει πως καθαρότερη εικόνα της νέας περιόδου θα υπάρξει στις πληρωµές για το φρέσκο γάλα του Νοεµβρίου. Μάλιστα, δεν θεωρεί δεδοµένη µια ενιαία τιµή σε όλη τη γαλακτική περίοδο, καθώς εκτιµά ότι η πιθανή αύξηση της ζήτησης, µε δεδοµένο ότι οι εξαγωγές της φέτας κινούνται περαιτέρω ανοδικά, µπορεί να οδηγήσει σε νέες αναπροσαρµογές στην τιµή. Στο γίδινο γάλα αναφέρει πως οι τιµές παίζουν στο 1,05–1,07 ευρώ το κιλό.

Πλήγµα στην αιγοπροβατοτροφία

∆εν µπορεί να παραγνωριστεί ωστόσο πως το πλήγµα που έχει δεχτεί η αιγοπροβατοτροφία στο νοµό είναι βαρύ. Σύµφωνα µε τα στοιχεία που µας παραθέτει ο κ. Μπούτσιος, το 2023 λειτουργούσαν στις Σέρρες 791 αιγοπροβατοτροφικές µονάδες, µε ετήσια παραγωγή 22,25 εκατ. κιλών γάλακτος και ζωικό κεφάλαιο που εκτιµά σε περίπου 200.000 ζώα.

Το 2024 οι µονάδες περιορίστηκαν σε 766, αλλά η παραγωγή αυξήθηκε στα 23,5 εκατ. κιλά, ως αποτέλεσµα της αύξησης του µεγέθους των εκτροφών, αλλά και της βελτίωσης των αποδόσεών τους, ενώ το 2025 οι µονάδες µειώθηκαν στις 720 και η παραγωγή υποχώρησε στους 22.500 τόνους, µε τη µέση τιµή στο γάλα να είναι στα 1,42 ευρώ το κιλό.

«Το 2026, όµως, η εικόνα στην αιγοπροβατοτροφία µας επιδεινώθηκε δραµατικά. Περίπου 200 µονάδες χάθηκαν και πλέον στο Μητρώο των Σερρών εµφανίζονται 459 εκτροφές. Οι απώλειες στο ζωικό κεφάλαιο φθάνουν τα 42.000 ζώα και το γάλα που έχει χαθεί υπολογίζεται σε 15% – 20% σε σχέση µε την προηγούµενη χρονιά, µε τα στοιχεία να αφορούν µέχρι και τον Ιούλιο του 2026, που σηµαίνει πως ο απολογισµός δεν είναι ο τελικός», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, σηµειώνει πως τα δύο νέα κρούσµατα ευλογιά που έχουν καταγραφεί το τελευταίο διάστηµα στο δήµο Σιντικής, στα Άνω Πορόια και στη Λιβαδειά, σε µικρά κοπάδια 70 και 100 ζώων αντίστοιχα, έχουν οδηγήσει σε πισωγύρισµα ως προς την ανασύσταση των εκτροφών.

Στο µέτωπο της στήριξης, ο αντιπρόεδρος του συλλόγου αναφέρει πως ήδη έχουν δοθεί αποζηµιώσεις 160–170 ευρώ ανά ζώο, ανάλογα µε την ηλικία και τα στοιχεία του Μητρώου, ενώ για το χαµένο εισόδηµα, κάνει λόγο για δύο καταβολές των 70 ευρώ, συνολικά 140 ευρώ, ανά ζώο σε µία χρονιά. Οι ενισχύσεις αυτές, πάντως, δεν αναιρούν το βασικό εµπόδιο που περιγράφει, καθώς όπως επισηµαίνει όσο η ανασύσταση συνεχίζει να παραµένει µπλοκαρισµένη, οι πληγείσες εκτροφές δεν µπορούν να αναβιώσουν και να επιστρέψουν στην παραγωγή.