του Ηλία Ανδρεάκη
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έκθεση «Global Dairy Quarterly Q2: Too good to be True?», η αβεβαιότητα που έφερε στο παγκόσμιο εμπόριο η αστάθεια της πολιτικής του Τράμπ είναι από τους κύριους παράγοντες της εκτιμώμενης πτώσης των τιμών των γαλακτοκομικών. Παρότι ο «εμπορικός πόλεμος» Κίνας-ΗΠΑ είδε μια προσωρινή εκεχειρία στις 12 Μαΐου, όταν η πρώτη μείωσε τους ανταποδοτικούς δασμούς στα γαλακτοκομικά της δεύτερης από 125% σε 10% για ένα διάστημα 90 ημερών, η προσωρινή αναστολή των αποστολών οδήγησε σε πτώση των τιμών τους στην Κίνα. Έτσι, οι Αμερικάνοι εξαγωγείς έχουν έρθει αντιμέτωποι με αυξημένη αβεβαιότητα, η οποία δυσκολεύει τη διαμόρφωση στρατηγικών τιμολόγησης.
Η κατάσταση αυτή επηρεάζει και την Ευρώπη, η οποία παρότι θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί τυχών ευκαιρίες κινδυνεύει να αντιμετωπίσει ξανά αυξημένους δασμούς από τις ΗΠΑ, σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών μέχρι και την Τετάρτη 9 Ιουλίου. Αυτή τη στιγμή η αξία των εξαγωγών γαλακτοκομικών προϊόντων της ΕΕ προς την αγορά των ΗΠΑ υπολογίζεται στα 2,2 δισ. ευρώ κατά τη Rabobank, και είναι πιθανό οι εξαγωγείς της Γηραιάς Ηπείρου να στραφούν προς την βρετανική αγορά.
Από την άλλη, η αύξηση των αποθεμάτων και πιθανή μείωση της ζήτησης είναι περαιτέρω παράγοντες αβεβαιότητας για την παγκόσμια αγορά, με την επίδραση τους να διαφέρει, όμως, ανάλογα και με την περιοχή. Ακόμα και εντός της Γηραιάς Ηπείρου, για παράδειγμα, παρότι η προμήθεια γάλακτος από τη Βρετανία έχει αυξηθεί (+5,6%), στην ηπειρωτική Ευρώπη η επιδημία του καταρροϊκού πυρετού είχε οδηγήσει σε ελλείψεις για μεγάλο διάστημα την άνοιξη.
Για το υπόλοιπο του 2025, η Rabobank προβλέπει ότι στην Ευρώπη θα υπάρξει αύξηση της παραγωγής της τάξεως του 0,4%, λόγω των μεγαλύτερων περιθωρίων. Ωστόσο, αυτή η εκτίμηση πάει κόντρα στην αντίστοιχη της συμβουλευτικής εταιρείας GIRA που προβλέπει μικρή μείωση της τάξεως του 0,1%. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες αναμένεται να επηρεαστούν και από τη ζήτηση για τυρί σε παγκόσμιο επίπεδο, κάτι που αυξάνει τον ανταγωνισμό για την παραγωγή γάλακτος. Ειδικά για την Ιρλανδία, η παραγωγή μπορεί να μειωθεί σημαντικά λόγω πιθανής απώλειας εξαίρεσης από τα νιτρικά άλατα, κάτι που μπορεί να μειώσει τον αριθμό του ζωϊκού κεφαλαίου της κατά έως και 18% (η απόφαση θα ληφθεί στα τέλη του έτους).
Εντούτοις, και οι 7 μεγαλύτεροι εξαγωγείς του κόσμου (μεταξύ αυτών ΗΠΑ, Αργεντινή και Νέα Ζηλανδία) αναμένεται να δουν ανάπτυξη της τάξεως του 1%, ήτοι τη μεγαλύτερη αύξηση από το 2020. Ωστόσο, για το 2026 το ποσοστό αυτό αναμένεται να μειωθεί σε μόλις 0,3%. Σε μερικά τρίμηνα του έτους, όμως, ο αυξημένος αριθμός αποθεμάτων και το αβέβαιο επίπεδο ζήτησης μπορεί να ασκήσει σημαντική πίεση στις τιμές.
Λόγω των παραπάνω, η Rabobank εκτιμά ότι η παγκόσμια αγορά γάλακτος θα είναι συγκρατημένη, με τις τιμές πιο κοντά στους ιστορικούς δείκτες, κάτι που φαίνεται ήδη από το παγκόσμιο εμπόριο. Προειδοποιεί, επίσης, ότι οι παραγωγοί θα πρέπει να είναι ευέλικτοι προκειμένου να μπορέσουν να είναι μπροστά από τις εξελίξεις της αγοράς. Ειδικά για τους παράγοντες του κλάδου των γαλακτοκομικών, από τους παραγωγούς μέχρι και τους εξαγωγείς, το μήνυμα είναι ότι θα πρέπει να παρακολουθούν τις εμπορικές πολιτικές και να είναι προετοιμασμένοι για πτώση των τιμών. Τέλος, η Rabobank επισημαίνει ότι παρότι οι υψηλές τιμές οδήγησαν σε βραχυχρόνια αύξηση των εισοδημάτων, σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο απαιτείται προσοχή και ευελιξία.
