του Γιάννη Πανάγου
Η ζήτηση αυτών των δύο προϊόντων στις διεθνείς αγορές δηµιουργεί σηµαντικά περιθώρια ανάπτυξης, αναδεικνύοντας παράλληλα κάποιες από τις διαρθρωτικές αδυναµίες του κλάδου στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Το ζήτηµα βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων της SIAL, µε εκπροσώπους της γαλακτοβιοµηχανίας να επισηµαίνουν την ανάγκη καλύτερης οργάνωσης της παραγωγικής βάσης.
Ο πρόεδρος της ∆ιεπαγγελµατικής Οργάνωσης Φέτας, Μιχάλης Σαράντης, έθεσε ως προτεραιότητα τη γενετική βελτίωση των εισαγόµενων φυλών προβάτων που εκτρέφονται επί χρόνια στην Ελλάδα. Στόχος είναι η δηµιουργία εγχώριας βάσης αναπαραγωγής, ώστε να περιοριστεί η εξάρτηση από ακριβές εισαγωγές ζώων από τη Γαλλία και την Ισπανία, ιδιαίτερα σε µια περίοδο περιορισµένης διαθεσιµότητας.
Παράλληλα, προωθείται η διεύρυνση της συµµετοχής των κτηνοτρόφων στη ∆ιεπαγγελµατική, µε στόχο την αξιόπιστη καταγραφή του παραγωγικού δυναµικού και την αποτελεσµατικότερη εκπροσώπηση του κλάδου. Κατά τον Μιχάλη Σαράντη, η διαρκής ενίσχυση της διεθνούς ζήτησης για φέτα µπορεί να δηµιουργήσει οφέλη σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, εφόσον διαµορφωθούν κατάλληλοι µηχανισµοί κατανοµής τους.
Στις επιπτώσεις των ζωονόσων αναφέρθηκε ο τυροκόµος Ιγνάτιος Θυµέλης, ασκώντας κριτική στους χειρισµούς για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο. Όπως υποστήριξε, οι καθυστερήσεις στην ιχνηλάτηση οδήγησαν σε επέκταση των περιοριστικών µέτρων, µε σοβαρές οικονοµικές συνέπειες ακόµη και για τη διάθεση τυροκοµικών προϊόντων.
Από την πλευρά του, ο Χριστόφορος Σεβαστίδης της ΝΕΟΓΑΛ υπογράµµισε την ανάγκη κατοχύρωσης του ελληνικού στραγγιστού γιαουρτιού ως προϊόντος γεωγραφικής ένδειξης. Πρότεινε µάλιστα την ανάληψη του σχετικού κόστους από τις ίδιες τις γαλακτοβιοµηχανίες, ώστε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσε επίσης στη δηµιουργία µεγαλύτερων επιχειρηµατικών σχηµάτων, είτε µέσω των επενδύσεων είτε ακόµη και µέσω εξαγορών και συγχωνεύσεων, προκειµένου να εξασφαλιστούν οι απαιτούµενοι όγκοι παραγωγής, να ενισχυθεί η διαπραγµατευτική ισχύς και να καταστεί αποτελεσµατικότερη η συνεργασία µε τις µεγάλες διεθνείς αλυσίδες λιανικής.
Πίεση προσώρας στις τιμές ελιάς, στροφή σε νέα προϊόντα φρούτων
Η συσσώρευση αποθεµάτων επιτραπέζιας ελιάς, η υποχώρηση των τιµών παραγωγού και η ανάγκη προσαρµογής της µεταποίησης στις νέες καταναλωτικές συνήθειες αναδείχθηκαν µεταξύ των βασικών ζητηµάτων που απασχόλησαν τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις στη διεθνή έκθεση SIAL στο Παρίσι.
Ο Γιώργος Κωνσταντόπουλος της Olymp Olives επεσήµανε τη δυναµική που αποκτά στις Ηνωµένες Πολιτείες ένας νέος εµπορικός τύπος ελιάς Χαλκιδικής (Castelvetrano Style Olives), τον οποίο έχουν αναπτύξει ιταλικές επιχειρήσεις, αξιοποιώντας τις δυνατότητες διαφοροποίησης του προϊόντος και δηµιουργίας µεγαλύτερης προστιθέµενης αξίας.
Πρόκειται για έναν ιδιαίτερο τρόπο επεξεργασίας πράσινης ελιάς, µε καταγωγή από τη Σικελία, που δίνει προϊόν µε έντονο πράσινο χρώµα, τραγανή σάρκα, ήπια γεύση και πολύ περιορισµένη πικράδα. Το ενδιαφέρον είναι ότι χρησιµοποιείται και ελληνική ελιά Χαλκιδικής για την παραγωγή αυτού του εµπορικού τύπου. Μάλιστα, η αµερικανική εταιρεία Mezzetta αναφέρει ρητά ότι οι ελιές Castelvetrano Style που διαθέτει παράγονται από ελληνικές ελιές Χαλκιδικής µε ιταλικού τύπου επεξεργασία.
Την ίδια στιγµή, η συνεχής επέκταση των φυτεύσεων στη Χαλκιδική δηµιουργεί προβληµατισµό για τη µελλοντική ισορροπία προσφοράς και ζήτησης, αλλά και για την επάρκεια των υδατικών πόρων. Η αύξηση του παραγωγικού δυναµικού, χωρίς αντίστοιχο σχεδιασµό στην άρδευση και στην εµπορική απορρόφηση, ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω την οικονοµική βιωσιµότητα των εκµεταλλεύσεων.
Ήδη, η αγορά αντιµετωπίζει τις συνέπειες της προηγούµενης εµπορικής περιόδου, όταν σηµαντικές ποσότητες ελιάς Χαλκιδικής αγοράστηκαν σε υψηλές τιµές, που σε ορισµένες περιπτώσεις προσέγγισαν τα 1,80 ευρώ το κιλό. Το αυξηµένο κόστος πρώτης ύλης µεταφέρθηκε στις εξαγωγικές τιµές, περιορίζοντας την ανταγωνιστικότητα και επιβραδύνοντας την απορρόφηση των αποθεµάτων.
Η πίεση εντείνεται από τη συγκρατηµένη καταναλωτική δαπάνη στις ΗΠΑ, σηµαντική αγορά για την ελληνική επιτραπέζια ελιά. Η φετινή διόρθωση των τιµών αντανακλά εποµένως όχι µόνο την προσφορά, αλλά και τις δυσκολίες διάθεσης του προϊόντος στο εξωτερικό.
∆ιαφορετικές προκλήσεις αντιµετωπίζει η βιοµηχανία µεταποίησης φρούτων. Ο γενικός διευθυντής της Venus Growers, Στέλιος Θεοδουλίδης, ανέδειξε τις προοπτικές ανάπτυξης προϊόντων νέας µορφής, κυρίως σνακ φρούτων, που µπορούν να αντισταθµίσουν τη σταδιακή υποχώρηση της ζήτησης για παραδοσιακές κοµπόστες.
Καθοριστική προϋπόθεση αποτελεί η ενίσχυση των οργανώσεων παραγωγών, ώστε να επιτυγχάνεται καλύτερος προγραµµατισµός της καλλιέργειας, συγκέντρωση επαρκών ποσοτήτων και σταθερή τροφοδοσία των µεταποιητικών µονάδων.
Η αποτελεσµατικότερη διασύνδεση πρωτογενούς παραγωγής και βιοµηχανίας µπορεί να περιορίσει το λειτουργικό κόστος, να βελτιώσει την αξιοποίηση της πρώτης ύλης και να ενισχύσει τη θέση των ελληνικών επιχειρήσεων απέναντι στον διεθνή ανταγωνισµό, σε µια αγορά όπου η καινοτοµία αποκτά ολοένα µεγαλύτερη οικονοµική σηµασία.
