«Αν και αιωνόβια, η ΕΑΣ Νάξου παραµένει νέα. ∆ιαθέτει δυναµισµό, διάθεση για δηµιουργία και καινοτόµες ιδέες» ανέφερε στην Agrenda, ο ∆ηµήτρης Καπούνης, πρόεδρος της ιστορικής οργάνωσης, η οποία το 2026 συµπληρώνει 100 χρόνια ζωής και προσφοράς στη Νάξο. Έχοντας, ήδη, µακρά εµπειρία διοίκησης, µε 23 χρόνια στη θέση του προέδρου της ΕΑΣ Νάξου, ο κ. Καπούνης δεν κρύβει την επιθυµία του να συνδυάσει την -µέσα στο 2025- ανανεωµένη, για µια ακόµη θητεία, εµπιστοσύνη των µελών της Ένωσης, µε την ανάπτυξη νέων πρωτοβουλιών και δραστηριοτήτων που θα θωρακίσουν το συνεταιρισµό και θα του ανοίξουν νέες προοπτικές.
Προτεραιότητα αποτελεί το δεύτερο τυροκοµείο στην ορεινή Νάξο, το οποίο, έπειτα από τετραετή δικαστική εµπλοκή µε γείτονα, εκτιµάται ότι θα λειτουργήσει πλήρως έως τον Μάρτιο του 2027. Για την ολοκλήρωση της επένδυσης, που θα ανέλθει σε 600.000 ευρώ, αποµένουν µόνο λίγες µετατροπές στην τοποθέτηση του εξοπλισµού. Η µονάδα θα επεξεργάζεται τρεις τόνους γάλακτος ηµερησίως από 15 ∆εκεµβρίου έως 30 Μαΐου, µόνο για ΠΟΠ Αρσενικό. Η Ένωση συλλέγει ήδη περίπου 2 εκατ. κιλά αιγοπρόβειου γάλακτος και προσδοκά να απορροφήσει άλλα τόσα, προσφέροντας καλύτερη τιµή στους κτηνοτρόφους.
Φωτοβολταϊκό πάρκο και ψυκτικοί θάλαµοι
Για να περιορίσει το αυξηµένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, προπανίου και πετρελαίου, που χρησιµοποιεί στην τυροκόµιση, η ΕΑΣ σχεδιάζει φωτοβολταϊκό πάρκο σε έκταση 10 στρεµµάτων και ψυκτικούς θαλάµους 3.000 τ.µ.. «Αναµένουµε την έγκριση έως το 2027, για να προχωρήσουµε στην υλοποίηση το 2028», τονίζει ο κ. Καπούνης. Προσθέτει δε, πως η Ένωση, προκειµένου να εξασφαλίσει πρώτη ύλη, καθώς περιορίζεται η ηλικιακή ανανέωση των κτηνοτρόφων, σχεδιάζει µια συνεταιριστική εκτροφή 500 αρµεγόµενων αγελάδων. «Θα περιλαµβάνει βελτιωµένα ζώα που θα αγοράσει η Ένωση και, µετά από κτηνιατρική έγκριση, ζώα παραγωγών που αποχωρούν. Οι τελευταίοι θα εξασφαλίζουν ζωοτροφές δύο φορές τον χρόνο για τα ζώα τους και θα λαµβάνουν µέρισµα για το γάλα.
«Η επένδυση είναι µεγάλη και ως εκ τούτου η υλοποίηση εξαρτάται από χρηµατοδότηση µέσω ΕΣΠΑ ή άλλου προγράµµατος», αναφέρει ο πρόεδρος της ΕΑΣ Νάξου, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα πως στη φυτική παραγωγή έχει υποβληθεί ένα πρόγραµµα για baby πατάτα σε νέα συσκευασία και πουρέ πατάτας.
Παράλληλα η ΕΑΣ σχεδιάζει εµφιάλωση έξτρα παρθένου ελαιόλαδου, πιθανόν από το 2027, εφόσον εξασφαλιστεί ποιοτική πρώτη ύλη, καθώς κατά τον κ. Καπούνη, η συγκοµιδή και η ελαιοποίηση χρειάζονται ακόµη βελτίωση για να µπορεί να βγει ένα premium προϊόν.
Υπό κατασκευή εν τω µεταξύ είναι ένα νέο γεωπονικό κέντρο 550 τ.µ. δίπλα στα γραφεία της Ένωσης, µε ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέλος του 2026 ή τις αρχές του 2027, το οποίο θα παρέχει εφόδια, αλλά και συµβουλευτική στους παραγωγούς και υποστήριξη για σχέδια βελτίωσης και προγράµµατα νέων αγροτών.
Αύξηση στη γραβιέρα για στήριξη παραγωγών
Ως προς τις υφιστάµενες δραστηριότητες της Ένωσης, η παραγωγή της γραβιέρας ΠΟΠ Νάξου διαµορφώνεται σε 1.200–1.240 τόνους, µε µέση ηµερήσια εισκόµιση 35 τόνων αγελαδινού και ετήσιο κοντά στους 12.000 τόνους. Λόγω αυξηµένου κόστους σχεδιάζεται, σε δύο φάσεις, ανατίµηση 1,5 ευρώ ανά κιλό στην τιµή ραφιού της γραβιέρας. Αν γίνει δεκτή από το λιανεµπόριο, η Ένωση σκοπεύει να αυξήσει 1–2 λεπτά ανά κιλό την τιµή γάλακτος προς τους αγελαδοτρόφους, που σήµερα λαµβάνουν 60–61 λεπτά.
Ακόµα σχεδιάζεται να προστεθεί ένα νέο αλοιφώδες τυρί, ενώ θα γίνει εντονότερη προώθηση του «Ορεινού», που παρασκευάζεται από αγελαδινό, πρόβειο και κατσικίσιο γάλα σε ίσες αναλογίες.
Για την πατάτα ΠΓΕ Νάξου, η φθινοπωρινή παραγγή µειώθηκε 30%, επειδή οι παραγωγοί µείωσαν εκτάσεις λόγω λειψυδρίας. «Η περσινή παραγωγή άνοιξης και φθινοπώρου έφτασε περίπου τους 3.800 τόνους, µε τιµές 0,46 και 0,70 ευρώ αντίστοιχα. Την ίδια στιγµή τα κοστολόγια έχουν ξεφύγει και είναι πλέον δύσκολο να έχεις βιώσιµη εκµετάλλευση» αναφέρει ο κ. Καπούνης.
Η ΕΑΣ Νάξου, πάντως, αναµένει φέτος κύκλο εργασιών 28,5 εκατ. ευρώ και κερδοφορία, ενώ η πίεση που αντιµετωπίζει στην ρευστότητά της, κατά τον κ. Καπούνη, θα ξεπεραστεί.
